10 sierpnia doszło do jednego z największych wycieków danych osobowych w historii Polski. Ofiarą cyberataku padł system MyDr, z którego korzystają tysiące polskich przychodni i gabinetów lekarskich. W ręce przestępców mogły trafić dane nawet 19 milionów Polaków – w tym numery PESEL i dane kontaktowe. Nadal nie da się sprawdzić czy dane konkretnej osoby wyciekły. Wyjaśniamy, co dokładnie się stało i – co najważniejsze – jak krok po kroku zabezpieczyć swoje dane, także jeśli mieszkasz za granicą.
Co się stało?
10 sierpnia 2026 roku hakerzy poinformowali o włamaniu do systemu MyDr – jednego z największych dostawców oprogramowania do elektronicznej dokumentacji medycznej w Polsce. Korzysta z niego nawet 12 tysięcy placówek medycznych. Dwa dni później, 12 sierpnia, rząd oficjalnie potwierdził skalę incydentu – skradziona baza danych ma ponad 2 TB i dotyczy blisko 19 milionów osób.
Wśród skradzionych informacji znajdują się numery PESEL, adresy e-mail, numery telefonów, loginy, a także dane medyczne – historia wizyt i recept. Dane pochodzą głównie z okresu do kwietnia 2024 roku.
Według ministra cyfryzacji najbardziej prawdopodobny jest scenariusz klasycznego ataku motywowanego finansowo, a nie działania obcego państwa.
Co więcej natychmiast pojawiło się kolejne oszustwo – wyłudzanie kolejnych danych po pozorem zmiany PESEL. Oszuści nakłaniają osoby, aby wypełniły formularz zmiany PESEL, aby uchronić się przed następstwem przecieku.
Polacy za granicą – czy to też mnie dotyczy?
Tak. PESEL pozostaje Twoim numerem identyfikacyjnym niezależnie od tego, gdzie obecnie mieszkasz – nadal można go wykorzystać np. do prób wyłudzenia kredytu w Polsce czy założenia firmy na Twoje dane. Cała procedura zastrzeżenia działa w pełni online, więc możesz ją przeprowadzić z dowolnego miejsca na świecie, bez konieczności wizyty w polskim urzędzie czy konsulacie.
Czy moje dane wyciekły? Jak to sprawdzić
To na razie największy absurd tej sprawy. Bowiem rządowy portal bezpiecznedane.gov.pl ma umożliwić sprawdzenie, czy dane danej osoby znalazły się w wycieku. Jednak na dzień dzisiejszy, czyli 18 sierpnia, 8 dni po wycieku, nadal ta funkcja nie działa. Rząd tłumaczy, że nie ma jeszcze danych z MyDr i nie podaje konkretnego terminu kiedy dane te będą dostępne. Przeciętnemu obywatelowi pozostaje logować się co jakiś czas i sprawdzać, podczas, gdy jego PESEL może krążyć w sieci.
Na razie również przychodnie, które są administratorem danych, nie informują pacjentów o naruszeniu.
Wyciek PESEL co warto zrobić?
Trzeba co kilka dni sprawdzać portal bezpiecznedane.gov.pl, a w międzyczasie zastrzec PESEL oraz zmienić hasła do najważniejszych kont. Szczególnie dotyczy to osób, które używają jednego hasła do wielu serwisów.
Jest to też dobra okazja, aby ustawić dwuetapową weryfikację (np. poprzez SMS czy email, która jest dodatkowym zabezpieczeniem).
Oczywiście należy jak zawsze zachować czujność na nietypowe telefony i wiadomości, nie klikać w linki z podejrzanych maili i SMS-ów,
nie podawać dodatkowych danych (kodów SMS, haseł, numerów kart) osobie dzwoniącej rzekomo „w sprawie wycieku danych” – żaden urząd nie prosi o takie informacje przez telefon.
Jak zastrzec numer PESEL – instrukcja krok po kroku
Zastrzeżenie numeru PESEL to najważniejszy i całkowicie darmowy krok, który każdy pełnoletni obywatel może wykonać od ręki – również z zagranicy, bez wychodzenia z domu.
PESEL zastrzeżesz przez:
- Aplikacja mObywatel
- Przez przeglądarkę
Zastrzeganie PESEL przez aplikację mObywatel
- Jeśli nie masz jeszcze aplikacji pobierz ją i zaloguj się przy pomocy profilu zaufanego, e-dowodu, bankowości elektronicznej lub podpisu kwalifikowanego.
- Na ekranie głównym wchodzisz w „Usługi” i następnie „Zastrzeż PESEL”.
- Kliknij przycisk obok napisu „Zastrzeż PESEL”, by aktywować blokadę.
- Potwierdź operację – aplikacja może poprosić o dodatkowe potwierdzenie (np. PIN).
- Po chwili zobaczysz komunikat: „Twój PESEL jest zastrzeżony”. Gotowe.
Usługa działa w czasie rzeczywistym, 24 godziny na dobę, także w nocy, weekendy i święta.
Zastrzeganie PESEL przez przeglądarkę (mObywatel.gov.pl)
- Wejdź na stronę mObywatel.gov.pl.
- Zaloguj się profilem zaufanym, bankowością elektroniczną, e-dowodem lub podpisem kwalifikowanym.
- Przejdź do zakładki „Twoje dane” → „Rejestr zastrzeżeń PESEL”.
- Kliknij przycisk „Zastrzeż PESEL”.
- Od tego momentu Twój numer jest zastrzeżony – zmiana obowiązuje natychmiast.
Jeśli nie masz dostępu do profilu zaufanego ani bankowości elektronicznej musisz PESEL zastrzec osobiście w urzędzie gminy.
Jak tymczasowo cofnąć zastrzeżenie PESEL?
Zastrzeżony PESEL nie przeszkadza w codziennym funkcjonowaniu nawet jeśli mieszkasz w Polsce. Mieszkając za granicą możesz mieć PESEL cały czas zastrzeżony.
Musisz go jednak tymczasowo odblokować, gdy chcesz:
- wziąć kredyt lub pożyczkę,
- otworzyć konto bankowe,
- kupić coś na raty,
- podpisać umowę u notariusza (np. przy zakupie nieruchomości),
- wyrobić duplikat karty SIM.
Jak to zrobić: w aplikacji mObywatel lub na mObywatel.gov.pl.
Co realnie daje zastrzeżenie PESEL
Od 1 czerwca 2024 roku banki, firmy pożyczkowe, operatorzy telekomunikacyjni i notariusze mają prawny obowiązek sprawdzania statusu PESEL przed zawarciem umowy. Jeśli mimo zastrzeżenia instytucja i tak udzieli kredytu czy zawrze umowę na czyjeś dane – to ona, a nie poszkodowany, ponosi tego konsekwencje i musi wykazać należytą staranność.
Dodatkowa ochrona: przy wypłacie gotówki w banku powyżej trzykrotności minimalnego wynagrodzenia (w 2026 roku to 14 418 zł) obowiązuje 12-godzinny okres oczekiwania, jeśli PESEL jest zastrzeżony. To dodatkowy czas na zorientowanie się, że ktoś może działać pod wpływem oszustwa lub manipulacji.
Czego zastrzeżenie PESEL nie załatwia
Warto mieć realistyczne oczekiwania. Sam numer PESEL, nawet razem z imieniem i nazwiskiem, zwykle nie wystarcza dziś do skutecznego zaciągnięcia kredytu – instytucje finansowe stosują dodatkowe metody weryfikacji tożsamości. Prawdziwym zagrożeniem po takim wycieku jest raczej:
phishing – fałszywe telefony, SMS-y i maile podszywające się pod bank, ZUS, przychodnię czy urząd, wykorzystujące znajomość Twoich prawdziwych danych, by wzbudzić zaufanie,
socjotechnika – łączenie wycieknionych danych z innymi informacjami w bardziej złożonych próbach oszustwa.
Dodatkowe kroki zabezpieczające
