W Wielkiej Brytanii już teraz odnotowano rekordową liczbę przypadków odry w 2026. Trzy osoby zmarły. Sytuacja będzie się pogarszać, bowiem zdaniem ekspertów poziom szczepień jest najniższy od 10 lat. Odra to groźna choroba. Jak możesz się chronić?
Według najnowszych danych brytyjskiej Agencji Bezpieczeństwa Zdrowotnego (UKHSA) w Anglii potwierdzono w tym roku 1003 przypadki odry. Jest to więcej niż w całym 2025 roku (960). Zmarły trzy osoby: dwoje małych dzieci w czerwcu i dorosły z chorobą współistniejącą w lipcu. Za powrót choroby obwinia się trwający od dekady spadek liczby szczepień.
Eksperci obawiają się, że Wielką Brytanię może czekać fala zachorowań podobna do tej w USA, gdzie w Pensylwanii w ciągu trzech tygodni zmarły cztery osoby.
Gdzie najwięcej przypadków odry w UK?
Około połowa przypadków (505 z 1003) dotyczy Londynu, 16% West Midlands, 11% północno-zachodniej Anglii, a 8,6% wschodniej Anglii. Najwięcej zachorowań odnotowano w Enfield (111), Birmingham (81), Hertfordshire (63) oraz Haringey (55) i Islington (53).
Jak można się zarazić odrą?
Okres wylęgania jest dość długi. Od zakażenia do pierwszych objawów mija zwykle 7-14 dni, czasem do 21. Chory zaraża od około 4 dni przed wysypką do około 4 dni po jej pojawieniu się. Odra jest bardzo zaraźliwa.
Wirus unosi się w powietrzu i przenosi się, gdy osoba chora kaszle, kicha, mówi lub oddycha. Wirus pozostaje zakaźny nawet przez kilka godzin po tym, jak chory opuścił pomieszczenie. Można także zarazić się poprzez kontakt z powierzchniami. Po dotknięciu przedmiotów (np. klamek, poręczy, telefonów), na których wirus przeżywa do 2 godzin, można wprowadzić go organizmu dotykając potem oczu, nosa lub ust.
Pierwsze objawy odry
Nie są łatwe do rozpoznania, bo przypominają silne przeziębienie. Charakterystyczna wysypka, pojawia się później. Na początku choroby występują:
- wysoka gorączka, czasem do 40°C,
- katar, kichanie i kaszel,
- zaczerwienione, łzawiące oczy i wrażliwość na światło,
- ból gardła, rozbicie, brak apetytu.
Na tym etapie mogą się pojawić tzw. Plamki Koplika. Są to małe białe plamki wewnątrz policzków. To dość charakterystyczny objaw odry, ale nie zawsze występuje.
Wysypka pojawia się zwykle 3-5 dni po pierwszych objawach. Ma postać czerwono-brązowych, nieregularnych plam. Zaczyna się na twarzy i za uszami, potem schodzi na tułów i kończyny, a plamy mogą się zlewać. Utrzymuje się około tygodnia. Gorączka często nasila się właśnie wtedy.
Kiedy chory zaraża?
Chory zaraża około 4 dni przed pojawieniem się wysypki i do 4 dni po jej pojawieniu. Dlatego zalecania NHS, aby niezbyt chore dzieci posyłać do szkoły są tak kontrowersyjne.
Możliwe powikłania po odrze
Najczęściej pojawia się zapalenie ucha i biegunka. Bywa, że także zapalenie płuc. Najcięższym, ale też najrzadziej występującym powikłaniem jest zapalenie mózgu. Ryzyko jest największe u niemowląt, kobiet w ciąży, osób z osłabioną odpornością i niezaszczepionych.
Co robić przy podejrzeniu odry?
Zadzwoń do lekarza rodzinnego (GP) lub pod NHS 111, zamiast iść prosto do przychodni lub szpitala. Dzięki temu nie zarazisz innych w poczekalni. Wzywaj pomoc pod 999 przy trudnościach w oddychaniu, drgawkach, ogromnej senności lub splątaniu. Unikaj kontaktu z niemowlętami, kobietami w ciąży i osobami z osłabioną odpornością.
Najskuteczniejsza jest szczepionka MMR (dwie dawki). Osoby, które nie mają pewności, czy zostały zaszczepione, mogą sprawdzić to u GP. Nieszczepione dzieci mogą być odsyłane do domu ze szkoły.
Zobacz też: Choroby dziecięce po angielsku
