Zen w designie

Praw­do­po­dob­nie w naj­bliż­szym cza­sie będziesz mieć oka­zję do tego, by nieco głę­biej poznać taj­niki stylu zen, bo moda na japoń­ski design wła­śnie powraca. Ale jeżeli nie chcesz nabrać się na powierz­chowny tylko pseu­do­ja­poń­ski sznyt i koniecz­nie chcesz wie­dzieć, czym różni się styl zen od feng shui, musisz zapo­znać się z pod­sta­wami japoń­skiego designu.

Po pierw­sze – zen to nie kie­ru­nek w sztuce, lecz filo­zo­fia. I to nie­ła­twa w zro­zu­mie­niu, oparta na para­dok­sach, mocno zako­rze­niona w bud­dy­zmie. Nato­miast styl zen to taki spo­sób orga­ni­zo­wa­nia prze­strzeni, który z tej reflek­sji filo­zo­ficznej wynika: asce­tyczny, dążący do mak­sy­mal­nej pro­stoty, zako­rze­niony w natu­rze, mini­ma­li­styczny. To, do czego sztuka euro­pej­ska i wzor­nic­two zachod­nie doszły poprzez odrzu­ca­nie kolej­nych ele­men­tów, w kul­tu­rze Dale­kiego Wschodu zostało osią­gnięte za sprawą medy­ta­cji reli­gij­nej i filo­zo­fii. I dla­tego ogrody w Kioto mogą być jed­no­cze­śnie zarówno ide­ałem piękna, jak i wyra­zem stanu ducha osoby upra­wia­ją­cej zen. A miesz­ka­nia Japoń­czy­ków ten wła­śnie stan ciała i umy­słu oddają – spo­kojny i har­mo­nijny, a jed­no­cze­śnie prze­bu­dzony i pełen asymetrii.

Prostota

Zachod­nie wzor­nic­two oscy­luje mię­dzy skraj­nymi prze­ci­wień­stwami – roz­bu­cha­nym bogac­twem baro­ko­wym i asce­tycz­nym mini­ma­li­zmem. Japoń­czycy zde­cy­do­wa­nie sta­wiają na to dru­gie. Pro­stota i funk­cjo­nal­ność to naj­lep­sza wykład­nia stylu zen, a kolejne ele­menty tej este­tyki są tylko natu­ralną kon­se­kwen­cją dąże­nia do tego, co naj­bar­dziej pod­sta­wowe. Japoń­czycy nie lubią prze­ra­fi­no­wa­nia ani zbęd­nych ozdob­ni­ków. Pamię­tajmy o tym, zanim prze­sa­dzimy ze zbyt wymyśl­nymi meblami oraz ozdo­bami nawią­zu­ją­cymi do Kraju Kwit­ną­cej Wiśni – nie o to cho­dzi w stylu zen.

Zen to nie feng shui

Pamię­tajmy rów­nież, aby nie mie­szać tra­dy­cji japoń­skiej z chiń­ską – zen i feng shui to zupeł­nie odmienne od sie­bie style, a u ich pod­łoża leżą zupeł­nie inne zało­że­nia. Co prawda obie kon­wen­cje łączy zami­ło­wa­nie do pro­stoty oraz funk­cjo­nal­no­ści, jed­nak w feng shui cho­dzi przede wszyst­kim o odblo­ko­wa­nie ciągu komu­ni­ka­cyj­nego (cen­tral­nych miejsc pomiesz­czeń i kory­ta­rzy), nato­miast w stylu zen odkryte zostają ściany, meble z kolei prze­su­wane są na środek. Jeżeli już doko­nu­jemy wyboru, róbmy to konsekwentnie.

Kolo­ry­styka zen

Jakie kolory naj­le­piej pasują do stylu zapo­ży­czo­nego z Kraju Kwit­ną­cej Wiśni? Przede wszyst­kim nie te jaskrawe – sta­wiajmy na pastele, zwłasz­cza na odcie­nie beżu i brązu. Wśród zde­cy­do­wa­nych, sil­nych kolo­rów domi­nuje czer­wień i fio­let. Japoń­ski mini­ma­lizm opiera się rów­nież na har­mo­nij­nych połą­cze­niach czerni i bieli. I znów nie zapo­mi­najmy o naj­waż­niej­szej zasa­dzie – oszczęd­ność i pro­stota są lep­sze od nadmiaru.

Zen – esen­cja natury

Jeżeli przy­go­to­wa­nia do urzą­dze­nia miesz­ka­nia w stylu japoń­skim zaczy­nasz od zaku­pów, musisz koniecz­nie pamię­tać, aby z nimi nie prze­sa­dzić. Japoń­czycy nie cenią sobie zby­tecz­nych ozdób – naj­czę­ściej wystar­czy im świeżo ścięta ukwie­cona gałąź lub ele­gancki zestaw do sushi. Przy wybo­rze mebli i zasłon kie­ruj się tym, by kupo­wać pro­dukty wyko­nane z natu­ral­nych mate­ria­łów – drewna, bam­busa, papieru ryżo­wego. Dobrze wyważ pro­por­cje pomię­dzy ume­blo­wa­niem salonu i pustą prze­strze­nią, a następ­nie ciesz się wysma­ko­wa­nym, ale funk­cjo­nal­nie i prak­tycz­nie urzą­dzo­nym mieszkaniem.