Wielka Brytania od lat pozostaje jednym z najważniejszych kierunków emigracji zarobkowej oraz biznesowej Polaków. Choć Wielka Brytania opuściła Unię Europejską, granice dla przesyłania danych podatkowych przestały istnieć. Wymiana informacji finansowych i majątkowych między oboma państwami jest dziś najbardziej intensywna w historii.
Według oficjalnych danych brytyjski organ podatkowy HMRC otrzymał niemal 1600 wniosków o podanie informacji z zagranicy. To najwyższy wynik od pięciu lat. Bardzo duża część z tych wniosków pochodzi bezpośrednio z Polski. Polski Urząd Skarbowy niezwykle skrupulatnie weryfikuje rozliczenia podatników posiadających dochody lub aktywa na Wyspach. Dokładnie tak samo postępuje strona brytyjska. Co to oznacza dla podatników?
Prawne filary współpracy: Polski Urząd Skarbowy i HMRC
Współpraca fiskalna między Warszawą a Londynem opiera się na twardych międzynarodowych fundamentach prawnych. Najważniejszym dokumentem jest polsko-brytyjska umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z 2006 roku. Artykuł 26 tej umowy nakłada na obie strony obowiązek wymiany informacji przewidywalnie istotnych dla stosowania prawa podatkowego.
Oprócz umowy dwustronnej ogromną rolę odgrywa wielostronna Konwencja OECD o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych. Trzecim filarem jest międzynarodowy standard automatycznej wymiany informacji, znany jako CRS. Dzięki niemu dane o zagranicznych kontach bankowych i lokatach inwestycyjnych trafiają do urzędów automatycznie co rok. Dlatego Polski Urząd Skarbowy i HMRC nie muszą nawet składać w tym celu osobnych wniosków.
Kiedy Polski Urząd Skarbowy prosi HMRC o informacje o podatniku?
Polski Urząd Skarbowy kieruje oficjalne zapytania do HMRC za każdym razem, gdy toczy się kontrola celno-skarbowa lub postępowanie podatkowe, a w sprawie pojawia się wątek brytyjski. Najczęstszym powodem jest weryfikacja rezydencji podatkowej. Podatnicy często deklarują w Polsce, że nie muszą płacić tu podatków, ponieważ ich centrum interesów życiowych znajduje się w UK. Polski Urząd Skarbowy prosi wtedy HMRC o potwierdzenie, czy dana osoba faktycznie składała w Wielkiej Brytanii deklaracje Self Assessment i wykazywała tam dochody.
Drugą bardzo powszechną sytuacją są nieujawnione źródła przychodów. Dzieje się tak, gdy polski rezydent kupuje w kraju nieruchomość lub luksusowy samochód za gotówkę. Podczas kontroli tłumaczy, że pieniądze pochodziły z pracy na Wyspach Brytyjskich. Wówczas Polski Urząd Skarbowy weryfikuje te słowa u źródła. Wyczerpujący wniosek trafia do HMRC, który sprawdza realne zarobki podatnika w brytyjskich rejestrach.
fot. shutterstock.com
Istotna jest również kontrola zysków z wynajmu nieruchomości położonych w Wielkiej Brytanii oraz kontrola spółek typu Ltd. Jeśli polski fiskus podejrzewa, że brytyjska spółka jest w rzeczywistości zarządzana i prowadzona z terytorium Polski, prosi HMRC o udostępnienie dokumentacji finansowej. Pozwala to na opodatkowanie zysków tej firmy w Polsce.
Kiedy HMRC zwraca się do Polskiego Urzędu Skarbowego?
Brytyjski urząd skarbowy HMRC słynie z bezkompromisowego podejścia do egzekwowania podatków od dochodów swoich rezydentów osiąganych na całym świecie. Rezydent podatkowy Wielkiej Brytanii ma obowiązek zgłosić w HMRC każdy dochód uzyskany w Polsce.
Jednym z najczęstszych powodów zapytań ze strony HMRC do Polskiego Urzędu Skarbowego jest podatek od zysków kapitałowych. Chodzi o sytuacje, w których brytyjski rezydent sprzedaje nieruchomość, ziemię lub udziały w spółce na terytorium Polski. Jeśli podatnik zatai ten fakt przed brytyjskim fiskusem, HMRC zwraca się do polskich urzędów o udostępnienie aktywów notarialnych, wypisów z ksiąg wieczystych oraz deklaracji podatkowych.
Ponadto HMRC regularnie prześwietla brytyjskich rezydentów posiadających mieszkania na wynajem w Polsce. Urzędnicy z Londynu proszą Polski Urząd Skarbowy o dane z formularzy PIT-28 lub PIT-36. Czujność brytyjskich analityków budzą też duże przelewy pieniężne z kont w UK na polskie rachunki bankowe. Dlatego wówczas HMRC bada historię konta oraz strukturę własnościową polskich spółek powiązanych z brytyjskim podatnikiem.
Jak w praktyce wygląda ta procedura?
Procedura wymiany danych nie polega na bezpośrednim kontakcie lokalnych urzędników. Naczelnik urzędu skarbowego z Krakowa czy Gdańska nie wysyła e-maili bezpośrednio do placówki w Londynie. Każdy wniosek przechodzi przez centralny organ, którym w Polsce jest Szef Krajowej Administracji Skarbowej oraz dedykowane Biuro Wymiany Informacji Podatkowych.
Wniosek musi być precyzyjnie uzasadniony. Przepisy zabraniają prowadzenia tak zwanych fishing expeditions, czyli poszukiwania informacji na ślepo bez konkretnych podejrzeń. Polski Urząd Skarbowy oraz HMRC muszą przedstawić twarde dowody wskazujące, że dane są niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy.
Czas oczekiwania na odpowiedź wynosi zazwyczaj od jednego do trzech miesięcy. Otrzymane dokumenty stanowią oficjalny i pełnoprawny materiał dowodowy w postępowaniach podatkowych oraz karno-skarbowych.
Globalna przejrzystość stała się faktem
Czas niezależnych i odizolowanych od siebie systemów podatkowych bezpowrotnie minął. Ogromna liczba wniosków przepływających między Polską a Wielką Brytanią pokazuje jasno, że Polski Urząd Skarbowy i HMRC ściśle ze sobą współpracują. Dla podatników działających na obu rynkach oznacza to tylko jedno: pełna przejrzystość i rzetelne rozliczanie dochodów w odpowiednim kraju to jedyny sposób na uniknięcie surowych konsekwencji prawnych i finansowych.
