Początek meteorologicznej zimy już za nami. Kiedy zacznie się zima kalendarzowa 2015? Dopiero w czwarty wtorek grudnia, czyli w dzień przesilenia – wtedy, gdy odnotujemy tradycyjnie najkrótszy dzień w roku.
Meteorologiczna zima zaczęła się już 1 grudnia, ale początek kalendarzowej zimy 2015 przypada na 22 grudnia – słońce wzejdzie wtedy o godz. 7.43, a dzień potrwa jedynie 7 godzin i 42 minuty. To moment największego odchylenia osi Ziemi od Słońca, zwany zimowym przesileniem, ponieważ od tego dnia będzie nam już przybywać słońca. Co ciekawe, akurat zimą Ziemia jest najbliżej Słońca!
Właśnie zimą, a dokładnie 2 stycznia 2016 roku, podczas tak zwanego peryhelium, Ziemia zbliży się na najmniejszy dystans od Słońca, ok. 3,1 miliona mil bliżej niż w aphelium, czyli najdalszym punkcie. Dlaczego jest więc zimno? Bo o nasłonecznieniu nie decyduje odległość od Słońca, a kąt nachylenia osi Ziemi.
Dlatego właśnie na naszej półkuli ciepło jest latem, gdy – paradoksalnie – Ziemia jest najdalej od Słońca. Najdalszy punkt osiągamy około 5 lipca. A dlaczego latem dzień jest długi, zaś zimą najkrótszy?
Dzieje się tak dlatego, że Ziemia w okresie gdy jest najbliżej Słońca porusza się najszybciej, a prędkość ta rośnie nawet o kilometr na sekundę.
Czy tej zimy czekają nas mrozy? Na to wygląda, choć nie zapowiada się aż tak ciężka zima jak ta, z roku 1963, gdy temperatury spadały do -20 stopni poniżej zera. Całymi dniami sypał śnieg, zamarzło nawet morze przy brzegach. Śnieżyce zaczęły się 29 grudnia 1962 roku. Zaspy szybko sięgnęły 6 metrów wysokości, a śnieg w wielu miejscach ustąpił dopiero w połowie marca.
Najzimniej było wtedy w Braemar w górach Szkocji, gdzie odnotowano aż -27,2 st. C. Wtedy właśni wyrównany został rekord zimna na Wyspach od 1895 roku. Po raz kolejny taki mróz meteorolodzy zmierzyli dopiero w 1982 roku.
Zima ważniejsza niż lato? Warto pamiętać, że w kulturze anglosaskiej zima pierwotnie była znacznie istotniejszą porą roku niż lato. Wyrażało się to choćby faktem, że w zimach liczyło się wiek, mówiło się zatem, iż ktoś ma np. osiem zim, a nie 8 lat. Duże znaczenie miał pierwszy dzień zimy, tzw. Vetrardag, obchodzony w terminie przypadającym dziś między 10 a 16 października.