W jednym ze szwajcarskich miast miał stanąć pomnik Tadeusza Kościuszki, jednak niespodziewanie wybuchły wokół niego spore kontrowersje, ponieważ działające tam Towarzystwo Białoruskie chciało umieścić pod pomnikiem informację, że Kościuszko był "synem Białorusi".
"Polska uważa, że Tadeusz Kościuszko to bohater zarówno Polski, jak i Litwy, Białorusi i USA, to uniwersalny bohater ludzkości, a nie wyłącznie >syn Białorusi< czy >polski generał<" – napisało polskie MSZ w oświadczeniu przesłanym do niezależnego białoruskiego Radia Swoboda.
"To raj!" – Irlandka zakochała się w Poznaniu
Wspomniany pomnik miał stanąć w szwajcarskim mieście Solura, gdzie Kościuszko spędził ostatnie lata swojego życia. Monument miał stanąć w 200. rocznicę śmierci bohatera, jednak zamiast uczczenia jego pamięci skończyło się na kłótni… o jego narodowość.
Postawienie pomnika to inicjatywa Towarzystwa Białoruskiego, które kierowane jest przez Aleksandra Sapiehę. Według niego "ultimatum " postawione przez ambasadora Rzeczypospolitej sprawiło, że z pomnika został usunięty kontrowersyjny napis informujący o tym, że Kościuszko rzekomo był "synem Białorusi".
Strona białoruska uznała to za jednoznaczną próbę zawłaszczenia postaci Kościuszki przez stronę polską, a w mediach społecznościowych rozgorzała napięta dyskusja na temat przynależności państwowej generała. Białorusini przypominali, że pomnik jest inicjatywą prywatną, więc nie można ingerować w treść napisu pod nim umieszczonego. Ponadto strona białoruska stwierdziła, że Polacy nie chcą z nimi dojść do wspólnego stanowiska w tej sprawie.
Jednak polskie MSZ stanowczo zaprzeczyło temu stwierdzeniu w oświadczeniu przesłanym białoruskiemu Radiu Swoboda. Czytamy w nim, że strona polska od samego początku pozytywnie patrzyła na inicjatywę postawienia w Solurze pomnika Tadeusza Kościuszki jako bohatera Polski, Białorusi, Litwy, USA i innych narodów.
"Propozycja strony polskiej jest taka, by umieścić na pomniku tylko tabliczkę z imieniem i nazwiskiem Tadeusza Kościuszki. Strona białoruska proponowała tabliczkę >Tadeusz Kościuszko – syn Białorusi<. Taka formuła nie uwzględniała jakiejkolwiek wzmianki o związkach Kościuszki z Polską, dla strony polskiej było to nie do zaakceptowania" – czytamy w oświadczeniu polskiego MSZ.
Polska służba dyplomatyczna w Bernie poinformowała też, że proponowała władzom białoruskim zorganizowanie wspólnej uroczystości odsłonięcia pomnika.
"Strona białoruska nieoczekiwanie wycofała się z rozmów bez podania przyczyn, informując ambasadę RP, że zorganizuje uroczystość samodzielnie, co nas smuci" – napisali w oświadczeniu polscy dyplomaci.
Sporu o narodowość Tadeusza Kościuszki nie będzie łatwo rozsądzić, ponieważ co prawda urodził się on w Mereczowszczyźnie na terenie dzisiejszej Białorusi, ale wtedy tereny te tworzyły jeden organizm państwowy nazwany Rzeczpospolitą Obojga Narodów i przyjmuje się, że spadkobiercą tego jest dzisiaj Rzeczpospolita Polska.
Wściekła tyrada taksówkarza z Londynu: „Wracaj do swojej pie*****ej Polski”! [wideo]
Nie jest to pierwszy raz, gdy wokół bohatera Polaków i Białorusinów tworzy się zamieszanie. Kilka lat temu polska społeczność w Australii protestowała przeciwko proponowanej zmianie nazwy najwyższego szczytu tego państwa – Góry Kościuszki, z uwagi na trudność w wymowie tej nazwy. Nowa nazwa miałaby być bardziej związana z rdzenną ludnością Australii.