W czasach, gdy komputery robią za nas praktycznie wszystkie obliczenia i magazynują niemalże całą potrzebną wiedzę, ludzka pamięć jest coraz mniej używana. Na szczęście niewiele trzeba, żeby ją poprawić, a warto.
Stanisław Lem w jednej ze swoich licznych książek przewidywał, że w przyszłości człowiek będzie miał przy sobie malutki komputer oraz dostęp do "wielkiej encyklopedii", w której będzie zawarta cała wiedza ludzkości. Brzmi znajomo?
Co się z nami dzieje po śmierci? Naukowcy odkryli zaskakującą aktywność mózgu
To, czego polski pisarz nie przewidział, to problemy wynikające z szerokiej i prostej dostępności do informacji i wiedzy. W dobie internetu, smartfonów i Wikipedii ludzka pamięć przestaje być używana, co w przyszłości może prowadzić do poważnych problemów. Znany jest przypadek japońskiego nastolatka, który tak uzależnił się od cyfrowych gadżetów, że miał problemy z zapamiętaniem swojego numeru telefonu. Na szczęście są pewne metody, żeby zapobiec degradacji naszych mózgów i poprawić swoją pamięć.
Jedną z nich stosowali już greccy i rzymscy mówcy. Zwana jest pałacem pamięci i przypisuje się ją Symonidesowi z Keos, który zatosował ją do zapamiętania biesiadników, którzy zginęli w spalonym budynku. Polega ona na wyobrażeniu sobie jakiegoś złożonego miejsca, na przykład pokoju, domu lub zamku, w którym umieszczamy różne przedmioty, takie jak szafę, krzesło, stół, fotel. Następnie łączy się te przedmioty z informacjami, które chcemy zapamiętać za pomocą luźnych skojarzeń. Jeśli metoda ta ma być efektywna, to należy pamiętać o schemacie: obraz plus akcja oraz, że im bardziej absurdalne skojarzenie, to tym łatwiej będzie nam zapamiętać informację.
Aby przypomnieć sobie zapamiętane informacje, należy wybrać się na wycieczkę po naszym pałacu i po kolei mijać wyobrażone przedmioty. Na przykład, jeśli chcemy zapamiętać polskich królów elekcyjnych, których było 11, to trzeba umieścić taką właśnie liczbę przedmiotów lub scenek, z którymi będziemy łączyć kolejnych władców.
Najpierw umieszczamy dwóch, którzy okładają siebie kijami – Henryk Walezy, następnie woźnicę z batem – Stefan Batory, potem gorącą zupę w wazie – Zygmunt III Waza i tak dalej aż do Stanisława Poniatowskiego, którego można skojarzyć ze znanym warszawskim mostem, który nosi nazwisko polskiego króla.
Okazuje się, że metoda pałacu pamięci wykorzystywana przez osoby obdarzone przeciętną pamięcią, działa cuda. Na Uniwersytecie Kalifornijskim przeprowadzono doświadczenie, które potwierdziło jej zadziwiającą skuteczność. W badaniu brały udział osoby, które są mistrzami w zapamiętywaniu oraz przeciętni studenci. Ci ostatni stosowali technikę pałacu pamięci po raz pierwszy i okazało się, że ich wyniki były bardzo zbliżone do wyników mistrzów zapamiętywania, którzy z listy 72 słów potrafią średnio zapamiętac 70,8 słowa.
Szokujący wynik domowego eksperymentu. Już nigdy nie sięgniesz po klasyczną colę! [wideo]
Okazuje się, że stosowanie technik zapamiętywania ma pozytywny wpływ na nasz mózg, ponieważ trwale poprawia i wzmacnia niektóre połączenia, podczas gdy inne stają się słabsze. Dzięki takim ćwiczeniom nasze mózgi się "przeprogramowują", a efekty takich ćwiczeń można obserwować nawet 4 miesiące po ich zakończeniu.