Fot. Getty
Walcząc o swoją umowę ws. Brexitu, Theresa May poniosła wiele miażdżących porażek – aż w końcu ogłosiła swoją rezygnację, wymuszoną przez wielu torysów. Czy prawie-była-premier może jeszcze coś zrobić, by odegrać się na brytyjskich posłach za brak poparcia i niechęć do kompromisów? Niektórzy szepczą o drugim referendum.
Według publicystki dziennika „The Guardian”, Polly Toynbee, Theresa May być może zechce na pożegnanie odegrać się na członkach swojej własnej partii, którzy systematycznie odmawiali współpracy i pójścia na kompromis ws. umowy brexitowej. Zdaniem dziennikarki, najlepszym odwetem ze strony urzędującej szefowej rządu byłoby rozpisanie drugiego referendum na pożegnanie. A co na to brytyjska premier?
Prawdopodobnie wkrótce Boris Johnson zostanie nowym premierem Wielkiej Brytanii i będzie próbował renegocjować umowę brexitową, by pozbyć się z niej backstopu. UE nie będzie chciała zgodzić się na żądania Johnsona, co może poskutkować twardym Brexitem, ponieważ były minister spraw zagranicznych zadeklarował, że UK opuści UE 31 października z umową albo bez. Unia Europejska prawdopodobnie nie będzie naciskała na dalsze odsunięcie Brexitu, ponieważ oznaczałoby to dłuższy pobyt anty-unijnej Brexit Party w Parlamencie Europejskim.
Jednak biorąc pod uwagę fakt, że twardy Brexit nigdy nie zdobył większości głosów w brytyjskiej Izbie Gmin, obietnice Borisa Johnsona mogą okazać się bez pokrycia. Gdyby nawet przyszły premier (niekoniecznie Johnson), próbował wszelkimi sposobami przeforsować ‘no deal’, np. usiłując zawiesić parlament, prawdopodobnie nie udałoby mu się to w żaden sposób.
Spiker Izby Gmin, John Bercow, zapowiedział już, że nie dopuści do zawieszenia obrad parlamentu. Ponadto, jak zauważa Polly Toynbee, w październiku, na skraju twardego Brexitu, torysi, którzy obecnie są tak licznie przeciwni umowie i nie chcą wykluczenia ‘no deal’, mogą nagle zmienić zdanie – z obawy przed pogrążeniem kraju w totalnym chaosie z powodu braku jakiejkolwiek umowy.
W obliczu tak wielu niewiadomych, motywacji, jakie mogłyby przyświecać Theresie May, gdyby rozważała rozpisanie drugiego referendum, byłoby co najmniej kilka. Po pierwsze – zawód, jaki Theresie May sprawiła jej własna partia, która systematycznie nie udzielała jej potrzebnego podczas kryzysu wsparcia. Premier może pomyśleć, że drugie referendum byłoby całkiem odpowiednim "prezentem" na pożegnanie ze stanowiskiem. Mówiąc wprost – byłaby to niezła zemsta na Partii Konserwatywnej – szczególnie na jej radykalnym skrzydle, na którego czele stoi Boris Johnson.
Po drugie – i być może nawet ważniejsze dla premier May – drugie referendum mogłoby okazać się skutecznym rozwiązaniem brexitowego chaosu. Niezależnie od tego, jakie opcje dano by ludziom do wyboru, być może to właśnie społeczeństwo wykazałoby się większą zgodnością niż głęboko podzieleni brytyjscy politycy.
Mimo wielu zalet drugiego referendum, jak z pewnością dostrzega również urzędująca premier, trudno powiedzieć, czy ostatecznie zdecyduje się ona na tak radykalne posunięcie.
