Polacy w UK. Historia wielkiej migracji

Emigracja Polaków do Wielkiej Brytanii po 2004 roku zapisała się w historii jako jeden z największych i najbardziej dynamicznych ruchów ludności we współczesnej Europie. Zaś Polacy w UK w ciągu kilkunastu lat przekształcili się z tymczasowych pracowników zarobkowych w osiadłą, dojrzałą społeczność rodzinną. Obecnie, pod wpływem Brexitu i dynamicznego rozwoju gospodarczego Polski, era masowego napływu ostatecznie ustąpiła miejsca fali powrotów. Na przestrzeni ostatnich ponad 20 lat mieliśmy szansę obserwować jak zmieniało się polskie społeczeństwo w UK. 

Liczba imigrantów mieszkających w UK, którzy nie urodzili się w Wielkiej Brytanii, wynosi już 8 milionów. W tym Polaków jest obecnie około 700 000. Chociaż niektóre szacunki mówią nawet o 600 tysiącach. W 2024 brytyjski Urząd Statystyczny oszacował łączną liczbę Polaków w Wielkiej Brytanii na około 750 000 osób. Liczba ta stale spada w ostatnich latach m.in. z powodu wyjścia UK z Unii Europejskiej (Brexit). Także dzięki poprawie sytuacji gospodarczej w Polsce, coraz więcej Polaków wraca do Polski. Jednocześnie niewielu przyjeżdża na Wyspy, bowiem jest to utrudnione po Brexit.

Skupiska Polaków w UK

Największe skupiska polonijne w Wielkiej Brytanii znajdują się w dużych aglomeracjach i to się nie zmienia. Są to:

  • Londyn (szacunkowo około 300 tys. Polaków)
  • Birmingham
  • Manchester
  • Leeds
  • Glasgow

Historia migracji Polaków do Wielkiej Brytanii

Migracja Polaków do UK od 2004 roku przypomina odwróconą parabolę. Po nagłym, bezprecedensowym wzroście populacji polskiej w UK nastąpił trwający do dziś proces masowych powrotów lub dalszej emigracji. Na razie nic nie wskazuje na to, aby ten trend miał się odwrócić.

- Advertisement -

Główne trendy i etapy rozwoju polskiej społeczności na Wyspach przedstawiają się następująco:

Gwałtowny wzrost (2004–2016)

Otwarcie rynku pracy w 2004 roku, kiedy Polska przystąpiła do Unii Europejskiej zbiegło się z decyzją Londynu o natychmiastowym otwarciu brytyjskiego rynku pracy. Wywołało to jedną z największych fal migracyjnych w powojennej historii Europy. Skok liczebności polskiej populacji w UK był ogromny. W 2004 roku w UK mieszkało zaledwie około 60–69 tysięcy Polaków. W ciągu zaledwie kilkunastu lat populacja ta wzrosła ponad dziesięciokrotnie.

Szczyt migracyjny (2016–2017)

Oficjalna liczba Polaków osiągnęła apogeum, przekraczając 1 milion osób. Szacunki ONS wskazywały maksymalnie ok. 1,02 mln, ale mówi się, że Polaków na wyspach mogło być nawet 1,2 mln. Polacy stali się wówczas największą mniejszością narodową w Wielkiej Brytanii. Wyprzedziliśmy pod tym względem m.in. obywateli Indii. Londyn był nazywanym 13 województwem Polski.

Odwrócenie trendu (2017–obecnie)

Referendum z 2016 roku i ostateczne opuszczenie UE przez Wielką Brytanię zamknęły erę swobodnego przepływu osób. Wprowadzenie systemu wizowego, restrykcje na rynku pracy drastycznie ograniczyły napływ nowych migrantów. Do tego w czasie pandemii COVID-19 (2020–2021) zamrożenie gospodarki i utrata pracy w sektorach usługowych oraz chęć bycia blisko rodzin w trudnym czasie przyspieszyły decyzje o powrocie do kraju.

Do tego dochodzi szybki rozwój gospodarczy Polski, wzrost wynagrodzeń oraz spadek bezrobocia. To wszystko sprawiło, że emigracja zarobkowa na Wyspy przestała być opłacalna. Jednocześnie rosnące koszty życia w Wielkiej Brytanii skłoniły wielu do wyjazdu

Struktura demograficzna polskiej społeczności w Wielkiej Brytanii przeszła głęboką ewolucję

Dawna grupa młodych, dynamicznych singli szukających szybkiego zarobku przekształciła się w dojrzałe, starzejące się społeczeństwo rodzinne. Obecnie mierzymy się z procesem asymilacji lub decyzjami o powrocie do kraju.
Według brytyjskiego urzędu statystycznego ONS mediana wieku Polek wzrosła do 35 lat, a Polaków do 32 lat (dla porównania, na początku fali migracyjnej w latach 2004–2011 wynosiła odpowiednio 29 i 27 lat). 
Największa grupa Polaków w UK to obecnie osoby w wieku 35–49 lat. Są to ludzie, którzy przyjechali na Wyspy jako dwudziestolatkowie zaraz po wejściu Polski do UE i zdecydowali się tam zapuścić korzenie.
W pierwszych latach po 2004 roku emigracja miała charakter silnie męski (prace budowlane, przemysł, transport). Z biegiem lat struktura ta całkowicie się wyrównała. Obecnie w UK obserwuje się nieznaczną przewagę liczebną polskich kobiet nad mężczyznami. Wiąże się to m.in. z dłuższą średnią długością życia kobiet oraz ich silniejszą pozycją w brytyjskim sektorze usług i administracji.
Co więcej obserwujemy drastyczny spadek liczby narodzin. Przez ponad dekadę Polki rodziły najwięcej dzieci spośród wszystkich matek obcego pochodzenia w UK. Trend ten całkowicie się odwrócił. W ostatnich latach liczba dzieci rodzonych przez Polki spadła o ponad połowę (z ok. 22-23 tys. rocznie w okresie szczytowym do ok. 11 tysięcy rocznie obecnie). Polki w rankingach dzietności wyprzedziły m.in. Hinduski, Pakistanki oraz Rumunki.  Spadek ten wynika bezpośrednio z faktu, że polskie migrantki wyszły już z wieku optymalnego do rodzenia dzieci, a młodsze generacje kobiet nie przyjeżdżają do UK z powodu restrykcji wizowych po Brexicie.

Nowe pokolenie: „Brytyjscy Polacy”

W Wielkiej Brytanii żyje już ponad 150–200 tysięcy dzieci urodzonych w polskich lub mieszanych rodzinach, które formalnie posiadają brytyjskie obywatelstwo, a język angielski jest ich pierwszym językiem. Obecność dzieci w wieku szkolnym to główny czynnik demograficzny, który „trzyma” pozostałych Polaków na Wyspach. Rodziny, których dzieci zintegrowały się z brytyjskim systemem edukacji, znacznie rzadziej decydują się na powrót do Polski niż single lub pary bezdzietne.

Google Logo Dodaj "Polish Express" do preferowanych źródeł Google + Dodaj źródło

Zobacz także

Jak uzyskać brytyjską emeryturę? Poradnik dla Polaków w UK

Brytyjska emerytura nie przychodzi automatycznie i trzeba o nią...

Izolacja wynikająca z Brexitu jest tym, czego chcieli nasi wrogowie – twierdzi Burnham

Andy Burnham stwierdził, że izolacja wynikająca z Brexitu jest dokładnie tym, czego chcą wrogowie Wielkiej Brytanii.

O ile wzrosną rachunki za energię od stycznia?

Od stycznia rachunki za energię najprawdopodobniej wzrosną o 26 proc. Rząd znajduje się pod coraz większą presją udzielenia wsparcia gospodarstwom domowym.

Wzrost inflacji przez rekordowe ceny paliwa

Przez rekordowe ceny paliwa mieliśmy do czynienia w październiku ze wzrostem inflacji do poziomu 3,6 proc.

Bagaż w Ryanair to loteria. Ta sama walizka raz za darmo, raz z opłatą

Sizer Ryanaira decyduje, czy zapłacisz za bagaż. Dlaczego ta...

Teksty tygodnia

Gruntowna reforma systemu świadczeń socjalnych – nowy plan rządu

W obszernym raporcie Alana Milburna poświęconym aktywizacji zawodowej młodych ludzi znalazła się reforma systemu świadczeń socjalnych.

Kierowcy korzystający z aplikacji parkingowych płacą więcej

Kierowcy korzystający z aplikacji parkingowych płacą nawet 40 proc. więcej za parkowanie. Wielu nawet o tym nie wie.

Bronek Masojada: Lord Mayor Londynu z polskimi korzeniami

Lord Mayor Londynu ma w tym roku polskie nazwisko....

„Młodzi z ADHD siedzą na zasiłku, a osoby po amputacji biegają w maratonach”

Cięcia w zasiłkach w UK to temat, który rozgrzewa...

Wzrost inflacji przez rekordowe ceny paliwa

Przez rekordowe ceny paliwa mieliśmy do czynienia w październiku ze wzrostem inflacji do poziomu 3,6 proc.

Praca i finanse

Kryzys w UK

Styl życia

Życie w UK

Londyn

Crime

Zdrowie

Nasza misja

Polish Express to rzetelne źródło informacji dla Polaków za granicą. Publikujemy wyłącznie sprawdzone wiadomości.