Liczba imigrantów mieszkających w UK, którzy nie urodzili się w Wielkiej Brytanii, wynosi już 8 milionów. W tym Polaków jest obecnie około 700 000. Chociaż niektóre szacunki mówią nawet o 600 tysiącach. W 2024 brytyjski Urząd Statystyczny oszacował łączną liczbę Polaków w Wielkiej Brytanii na około 750 000 osób. Liczba ta stale spada w ostatnich latach m.in. z powodu wyjścia UK z Unii Europejskiej (Brexit). Także dzięki poprawie sytuacji gospodarczej w Polsce, coraz więcej Polaków wraca do Polski. Jednocześnie niewielu przyjeżdża na Wyspy, bowiem jest to utrudnione po Brexit.
Skupiska Polaków w UK
Największe skupiska polonijne w Wielkiej Brytanii znajdują się w dużych aglomeracjach i to się nie zmienia. Są to:
- Londyn (szacunkowo około 300 tys. Polaków)
- Birmingham
- Manchester
- Leeds
- Glasgow
Historia migracji Polaków do Wielkiej Brytanii
Migracja Polaków do UK od 2004 roku przypomina odwróconą parabolę. Po nagłym, bezprecedensowym wzroście populacji polskiej w UK nastąpił trwający do dziś proces masowych powrotów lub dalszej emigracji. Na razie nic nie wskazuje na to, aby ten trend miał się odwrócić.
Główne trendy i etapy rozwoju polskiej społeczności na Wyspach przedstawiają się następująco:
Gwałtowny wzrost (2004–2016)
Otwarcie rynku pracy w 2004 roku, kiedy Polska przystąpiła do Unii Europejskiej zbiegło się z decyzją Londynu o natychmiastowym otwarciu brytyjskiego rynku pracy. Wywołało to jedną z największych fal migracyjnych w powojennej historii Europy. Skok liczebności polskiej populacji w UK był ogromny. W 2004 roku w UK mieszkało zaledwie około 60–69 tysięcy Polaków. W ciągu zaledwie kilkunastu lat populacja ta wzrosła ponad dziesięciokrotnie.
Szczyt migracyjny (2016–2017)
Oficjalna liczba Polaków osiągnęła apogeum, przekraczając 1 milion osób. Szacunki ONS wskazywały maksymalnie ok. 1,02 mln, ale mówi się, że Polaków na wyspach mogło być nawet 1,2 mln. Polacy stali się wówczas największą mniejszością narodową w Wielkiej Brytanii. Wyprzedziliśmy pod tym względem m.in. obywateli Indii. Londyn był nazywanym 13 województwem Polski.
Odwrócenie trendu (2017–obecnie)
Referendum z 2016 roku i ostateczne opuszczenie UE przez Wielką Brytanię zamknęły erę swobodnego przepływu osób. Wprowadzenie systemu wizowego, restrykcje na rynku pracy drastycznie ograniczyły napływ nowych migrantów. Do tego w czasie pandemii COVID-19 (2020–2021) zamrożenie gospodarki i utrata pracy w sektorach usługowych oraz chęć bycia blisko rodzin w trudnym czasie przyspieszyły decyzje o powrocie do kraju.
Do tego dochodzi szybki rozwój gospodarczy Polski, wzrost wynagrodzeń oraz spadek bezrobocia. To wszystko sprawiło, że emigracja zarobkowa na Wyspy przestała być opłacalna. Jednocześnie rosnące koszty życia w Wielkiej Brytanii skłoniły wielu do wyjazdu
Struktura demograficzna polskiej społeczności w Wielkiej Brytanii przeszła głęboką ewolucję
Nowe pokolenie: „Brytyjscy Polacy”
W Wielkiej Brytanii żyje już ponad 150–200 tysięcy dzieci urodzonych w polskich lub mieszanych rodzinach, które formalnie posiadają brytyjskie obywatelstwo, a język angielski jest ich pierwszym językiem. Obecność dzieci w wieku szkolnym to główny czynnik demograficzny, który „trzyma” pozostałych Polaków na Wyspach. Rodziny, których dzieci zintegrowały się z brytyjskim systemem edukacji, znacznie rzadziej decydują się na powrót do Polski niż single lub pary bezdzietne.
