W brytyjskiej Izbie Gmin przyjęto projekt ustawy Northern Ireland protocol bill, która ma pozwolić brytyjskiemu rządowi na jednostronne wypowiedzenie części zapisów obecnych w umowie brexitowej.
W środę 20 lipca budzący duże kontrowersje projekt ustawy pozwalającej stronie brytyjskiej na wprowadzenie zmian w zakresie ustaleń wynikających z NI Protocol "przetrwał" trzecie czytanie, będący ostatnim etapem legislacji w Izbie Gmin. Za przyjęciem projektu ustawy głosowało 267 posłów, a przeciw było 195. Poprawki proponowane przez posłów SDLP, Sojuszu i Partii Pracy mające na celu swoiste "rozwodnienie" proponowanych przez torysów nowych przepisów nie zostały przyjęte.
W kolejnej fazie, projekt NI protocol trafi do Izby Lordów, a prace nad nim rozpoczną się już po przerwie wakacyjnej. Przypomnijmy, NI Protocol został uzgodniony przez Borisa Johnsona w celu rozwiązania trudnej sytuacji związanej z napięciami w regionie w perspektywie wyjścia UK z UE. Regulacje, pod którymi podpisali się przedstawiciele zarówno Brukseli, jak i Londynu, doprowadziły jednak do kryzysu na irlandzkiej granicy. Teraz strona brytyjska chce jednostronnie zmienić zapisy w protokole północnoirlandzkim.
Izba Gmin uchwaliło kontrowersyjną ustawę
W ramach nowej ustawy (Northern Ireland protocol bill) zaproponowane zostały zmiany w czterech kluczowych obszarach. Zgodnie z obowziąującym protokołem, obecnie przeprowadzane są kontrole towarów przewożonych do Irlandii Północnej z Wielkiej Brytanii. W ten sposób Wielka Brytania musi zmagać się z "wewnętrzną granicą". Władze UK chcą stworzyć „zielony pas” dla towarów importowanych do Irlandii Północnej z UK, podczas gdy ciężarówki przewożące towary przez ten region i dalej, do Republiki Irlandii, na jednolity rynek UE, podlegałyby kontrolom w ramach tzw. „czerwonego pasa” .
Po drugie, jurysdykcja European Court of Justicew kwestiach związanych z irlandzką granicą zostałaby po prostu usunięta. Brytyjscy ministrowie będą jednak mogli zezwolić brytyjskim sądom na skierowanie spraw z zakresu prawa UE do ETS. Po trzecie, władze UE nie mogłyby wpływać na sytuację ekonomiczną w regionie poprzez oferowanie pomocy finansowej oraz nakładanie podatków czy cła.
Po czwarte, ustawa stworzyłaby podwójny system regulacyjny, dając przedsiębiorstwom możliwość wyboru, czy wprowadzać towary do obrotu w Irlandii Północnej zgodnie z przepisami brytyjskimi lub przepisami unijnymi.
NI protocol bill ma pozwolić stronie brytyjskiej jednostronne wypowiedzenie umowy brextiowej
Torysi krytyczni wobec projektu ustawy twierdzą, że złamie on prawo międzynarodowe i podważy pozycję Wielkiej Brytanii na świecie. Trudno byłoby się liczyć z krajem, który w zaledwie dwa lata po wynegocjowaniu umowy po prostu ją zrywa. Co więcej, nowe ustawodawstwo zakłada również kontrowersyjną klauzulę 15, która daje ministrom szerokie uprawnienia do zrywania innych części protokołu, jeśli tylko uważają, że wyrządzają one jakiekolwiek szkody społeczne lub gospodarcze.
