omiasHMRC rozpoczęło coroczne rozliczanie podatku osób objętych systemem PAYE. W tym roku urząd przeanalizuje około 45 milionów kont podatkowych, sprawdzając, czy w roku podatkowym 2025/2026 pracownicy zapłacili właściwą kwotę Income Tax. Proces już trwa, a kolejne pisma P800 będą wysyłane do listopada 2026 roku.
PAYE. Na czym polega system?
PAYE, czyli Pay As You Earn, to system pobierania podatku dochodowego bezpośrednio z wynagrodzenia. Pracodawca oblicza należny podatek i przekazuje go do HMRC. Pracownik otrzymuje pensję już po potrąceniu odpowiednich należności.
Problem polega na tym, że w ciągu roku sytuacja podatnika może się zmienić. Ktoś może zmienić pracę, mieć dwóch pracodawców, rozpocząć pobieranie emerytury albo otrzymać inne świadczenie. W systemie mogą również pojawić się nieaktualne informacje dotyczące dochodów lub kodu podatkowego.
Dlatego po zakończeniu roku podatkowego HMRC sprawdza, czy pobrano właściwą kwotę podatku. Rok podatkowy w Wielkiej Brytanii kończy się 5 kwietnia. Następnie urząd przeprowadza rozliczenie i informuje podatnika o wyniku.
Dlaczego HMRC wysyła formularze P800?
Jeżeli po przeprowadzeniu rozliczenia HMRC stwierdzi, że podatek został pobrany w niewłaściwej wysokości, podatnik może otrzymać P800, czyli Tax Calculation Letter.
Pismo może wskazywać, że podatnik zapłacił za dużo podatku. Wtedy może otrzymać zwrot. Może również okazać się, że podatek został zapłacony w zbyt małej wysokości. W takiej sytuacji HMRC poinformuje o konieczności uregulowania niedopłaty.
Tegoroczna akcja jest szczególnie duża. HMRC potwierdziło, że sprawdzi około 45 milionów kont PAYE. Urząd najpierw wysyła pisma dotyczące nadpłat, dlatego osoby, którym należy się zwrot, mogą otrzymać informację wcześniej. Cały proces uzgadniania danych ma potrwać do listopada.
Otrzymałeś zwrot? Nie ignoruj P800
Jeżeli HMRC ustali, że zapłaciłeś za dużo podatku, P800 wyjaśni, jak odebrać należne pieniądze. W wielu przypadkach podatnik może odebrać zwrot przez internet, korzystając z konta podatkowego lub aplikacji HMRC. Po złożeniu elektronicznego wniosku pieniądze powinny zostać wypłacone w ciągu pięciu dni roboczych. W określonych przypadkach urząd nadal wysyła czek.

To ważne, ponieważ nie każdy zwrot automatycznie pojawi się na rachunku bankowym. Warto dokładnie przeczytać otrzymane P800 i zastosować się do instrukcji HMRC.
Co istotne, HMRC informuje, że w ubiegłym roku ponad 730 tysięcy zwrotów podatku pozostało nieodebranych, a ich średnia wartość wynosiła około 855 funtów.
A jeśli trzeba dopłacić podatek?
P800 może również wykazać niedopłatę. Nie zawsze oznacza to konieczność natychmiastowego wykonania przelewu.
W wielu przypadkach HMRC pobiera należność poprzez zmianę kodu podatkowego. Wtedy pracownik płaci nieco więcej podatku z kolejnych wynagrodzeń. HMRC może zastosować takie rozwiązanie między innymi wtedy, gdy podatnik rozlicza Income Tax przez pracodawcę lub dostawcę emerytury, ma wystarczający dochód, a niedopłata nie przekracza 3000 funtów.
Jeżeli urząd nie może odzyskać pieniędzy w ten sposób, poinformuje podatnika, jak należy uregulować należność.
Sprawdź dane, zanim zaakceptujesz wyliczenie
Najważniejsza rada dla osób rozliczanych w PAYE jest prosta: nie ignoruj pisma od HMRC.
Jeżeli otrzymasz P800, sprawdź, czy przedstawione w nim dane odpowiadają rzeczywistości. Natomiast jeśli zauważysz błąd, skontaktuj się z HMRC i wskaż konkretnie, która kwota jest nieprawidłowa oraz jaka powinna być prawidłowa. Jeżeli urząd uzna reklamację, przygotuje nowe wyliczenie.
Trzeba też uważać na oszustwa. HMRC ostrzega, aby nie korzystać z podejrzanych linków otrzymanych w wiadomościach SMS lub e-mailach dotyczących rzekomego zwrotu podatku. Informacje o P800 i zwrocie najlepiej sprawdzać bezpośrednio w oficjalnej aplikacji HMRC lub na koncie podatkowym.
HMRC zaczyna kontrole płatników rozliczających się w systemie PAYE, ale dla większości pracowników nie oznacza to osobistej kontroli podatkowej. To przede wszystkim coroczne sprawdzenie, czy podatek pobrany w trakcie roku odpowiada rzeczywistemu zobowiązaniu.
