Czy doszło do przełomu w rozmowach w sprawie protokołu północnoirlandzkiego? Władze unijne i rząd w Londynie doszły do porozumienia w sprawie udostępniania danych handlowych. Daje to „nową podstawę” do dalszych rozmów w kwestiach związanych ze zmianami w zakresie Northern Ireland Protocol.
Na mocy zawartego porozumienia strona unijna otrzyma dostęp do brytyjskich systemów informatycznych, które będą dostarczać szczegółowych informacji o towarach przewożonych z Wielkiej Brytanii do Irlandii Północnej. Jak czytamy na łamach serwisu informacyjnego BBC mamy do czynienia z kluczowym krokiem w kierunku osiągnięcia szerszego porozumienia w sprawie NI protocol. We wspólnym oświadczeniu stwierdzono, że porozumienie w tej było „niezbędnym warunkiem wstępnym budowania zaufania i zapewniania pewności oraz stanowiło nową podstawę do dyskusji między UE a Wielką Brytanią”. Wypracowanie tych rozwiązań zawdzięczamy zespołom kierowanym przez głównego negocjatora UE Marosa Šefčoviča, brytyjskiego ministra spraw zagranicznych Jamesa Cleverly'ego i sekretarza Irlandii Północnej Chrisa Heatona-Harrisa. Cała trójka odbędzie kolejne spotkanie w przyszłym tygodniu, a konkretnie 16 stycznia 2023.
Minister Cleverly zaznaczał, iż osiągnięto „najlepszy wynik dla Irlandii Północnej”, jak pisał na Twitterze, a jego zdanie w tej kwestii podziela Maros Šefčovič.
UE i UK zrobiły ważny krok w kierunku porozumienia ws. granicy irlandzkiej
Dla pełnego kontekstu warto dodać, że sukces w rozmowach na linii Londyn-Bruksela jest tym okazalszy, że w Belfaście nadal nie ma w pełni funkcjonującego rządu. Sytuacja ta utrzymuje się… od lutego 2021 roku. Demokratyczna Partia Unionistyczna (Democratic Unionist Party, DUP) w ramach protest przeciwko protokołowi blokuje proces formowania się regionalnych władz.
Mamy do czynienia z przełomem w kwestii sytuacji na irlandzkiej granicy i zapisów obecnych w NI Protocol. Do tej pory mogliśmy mówić wręcz o kryzysie w tej materii i otwartym konflikcie między UK a UE. Władze w Londynie groziły jednostronnym wypowiedzeniem części zapisów obecnych w umowie brexitowej i zastąpieniem ich „własnym” prawodawstwem. Wspólne i zgodne oświadczenie obu stron w tej sprawie daje nadzieję na wypracowanie rozwiązania problemu, którego początki sięgają samego Brexitu.
Osiągnięto porozumienie dotyczące udostępniania danych handlowych
Czego konkretnie dotyczy wypracowane porozumienie? Przypomnijmy, w ramach ustawy Northern Ireland protocol bill brytyjskie władze zaproponowane zmiany w czterech kluczowych obszarach dotyczących NI protocol. Zgodnie z obecnymi regulacjami handel między Irlandią Północną a resztą Wielkiej Brytanii jest utrudniony. Granica między Zjednoczonym Królestwem a krajem, który wchodzi w jego skład, jest traktowana jak granica dzieląca kraj należący do UE z krajem, który do UE nie należy.
Rozwiązanie to wprowadzono, aby chronić relację między Irlandią Północną a Republiką Irlandii. W efekcie problem wystąpił po prostu w innym miejscu. Londyn musi zmagać się z „wewnętrzną granicą”. Dochodzi do nonsensownej sytuacji, w której towary importowane na Irlandii Północnej przechodzą przez kontrole, jakby były importowane do UE!
To „nowa podstawa” do dalszych rozmów w sprawie NI protocol
Władze UK, aby rozwiązać ten problem, zaproponowały stworzenie „zielonego pasa” dla towarów importowanych do Irlandii Północnej z UK. Z kolei import towarów do Republiki Irlandii, a więc kraju należącego do UE, podlegałyby surowszym kontrolom w ramach tzw. czerwonego pasa.
Strona unijna ostatecznie zgodziła się na wprowadzenie takich rozwiązań. Niemniej, aby było to możliwe, konieczne jest stworzenie odpowiedniego systemu, który umożliwiałby „śledzenie” w czasie rzeczywistym importu z UK do Irlandii Północnej i Republiki Irlandii. Brytyjskie władze są w stanie stworzyć odpowiednią infrastrukturę, która łączyłaby pięć baz danych. System ten został zademonstrowany urzędnikom UE zeszłego lata i działał w formie pilotażowej w ostatnich miesiącach. Obecnie funkcjonuje od stycznia nadal, ale Wspólnota chciałaby go jeszcze usprawnić.
Zmiany w handlu na granicy irlandzkiej już weszły w życie
Podsumowują, ważny krok w wypracowaniu ogólnego porozumienia został zrobiony, ale wciąż jest wiele do zrobienia w kwestii irlandzkiej granicy i zapisów NI Protocol. Nadal istnieją poważne przeszkody polityczne w osiągnięciu kompromisu, a jest nią choćby rola Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w nadzorowaniu uzgodnień handlowych na terytorium Wielkiej Brytanii. Bruksela jest skłonna poluzować pewne zapisy, ale nie chce na nowo przepisywać zawartej wcześniej umowy.
Zajrzyj także na naszą główną stronę: PolishExpress.co.uk – będzie nam miło!
Artykuły polecane przez PolishExpress.co.uk:
Mniej, niż 70% osób zdało test „Life in the UK” w 2022 roku – dlaczego ten test jest taki trudny?
Awaryjne lądowanie na londyńskim lotnisku. Pilotów widziano w maskach tlenowych