Wielka Brytania i Unia Europejska uzgodniły projekt porozumienia dotyczący eksportu żywności po Brexicie. Dzięki niemu miałyby zostać zniesione kontrole w handlu żywnością i produktami rolnymi.
Projekt porozumienia udało się uzgodnić jeszcze przed szczytem brytyjsko-unijnym, który odbędzie się w tym miesiącu. Porozumienie dotyczące żywności stanowi najważniejszy element tzw. „resetu” w relacjach po Brexicie. Jego celem jest wyeliminowanie kontroli i wymogów administracyjnych. Stały się one poważnym utrudnieniem dla eksporterów po opuszczeniu przez Wielką Brytanię jednolitego rynku UE.
Eksport żywności bez kontroli między UK i UE
Jak podało BBC – liczący sobie 200 stron projekt porozumienia SPS (dotyczący kwestii sanitarnych i fitosanitarnych) przekazano państwom członkowskim UE w Brukseli. Będzie on jeszcze poddany analizie.
Według szacunków rządu, dzięki temu porozumieniu brytyjska gospodarka może zyskać nawet 5,1 mld funtów rocznie.
Najważniejsze punkty porozumienia między UE i Wielką Brytanią:
- Umożliwienie wznowienia eksportu do UE świeżych kiełbas, burgerów, owoców morza z brytyjskich wód oraz sadzeniaków ziemniaków.
- Zniesienie wymogu posiadania świadectw zdrowia (Export Health Certificates). Dokumenty potwierdzające, że produkt spełnia wymogi zdrowotne kraju docelowego, kosztują 200 funtów.
- Zniesienie wymogu posiadania świadectw fitosanitarnych (Phytosanitary certificates). Dokumenty potwierdzające, że rośliny lub produkty roślinne są wolne od szkodników i chorób, kosztują 25 funtów.
- Likwidacja opłat za inspekcje, certyfikatów dla produktów ekologicznych, niektórych opłat portowych oraz innych kontroli w handlu z UE.
- Przywrócenie paszportów dla brytyjskich zwierząt domowych przewożonych na teren UE.
W zamian Wielka Brytania ma zobowiązać się do przestrzegania i dostosowywania się do unijnych przepisów dotyczących standardów w handlu roślinami, zwierzętami i żywnością. Proces ten określa się mianem „dynamicznego dostosowania” (Dynamic Alignment).
Porozumienie dotyczące żywności będzie miało szczególne znaczenie dla Irlandii Północnej. Radykalnie ograniczy skutki istnienia granicy na Morzu Irlandzkim po Brexicie.
Ustalenia przejściowe
Choć brytyjskie przepisy w dużej mierze pozostają zbieżne z unijnymi, istnieją obszary, w których Wielka Brytania odeszła od unijnych regulacji. Na przykład w kwestii „precyzyjnej hodowli” roślin (znanej wcześniej jako edycja genów). W ostatnich tygodniach osiągnięto porozumienie w sprawie ustaleń przejściowych na czas wchodzenia w życie nowych przepisów unijnych.
Rząd zapowiedział już ustawę European Partnerships Bill, która stworzy mechanizm prawny umożliwiający stosowanie nowych unijnych zasad i regulacji. Pozwoli to również na wprowadzenie niezbędnych dostosowań w celu połączenia brytyjskiego systemu handlu uprawnieniami do emisji z systemem unijnym. A także uchroni brytyjskich eksporterów przed koniecznością płacenia nowego unijnego podatku węglowego na granicach.
Obniżki czesnego dla studentów z UE
Ponadto przedstawiono także projekty porozumień w sprawie handlu uprawnieniami do emisji oraz programu umożliwiającego młodym ludziom podróżowanie i pracę.
Kluczowe szczegóły dotyczące liczby uczestników planowanego programu wymiany dla młodzieży (Youth Experience Scheme) będą ustalone na szczeblu politycznym w najbliższych dniach. Kwestia obniżek czesnego dla studentów z UE – w porównaniu z pełnymi opłatami dla studentów zagranicznych – najprawdopodobniej przesunie się na przyszły rok. Podobnie jak plan ponownego połączenia rynków energii elektrycznej.
