Direct Recovery of Debts (DRD) to mechanizm egzekucyjny stosowany przez brytyjski urząd skarbowy HM Revenue & Customs. Umożliwia bezpośrednie pobranie zaległych podatków z rachunku bankowego dłużnika. Prasa donosi o możliwości ściągania nawet 1 pensa długu. Czy tak jest rzeczywiście? Co wprowadziła aktualizacja z 11 czerwca 2026?
DRD oznacza, że HMRC może – w ściśle określonych warunkach – zablokować środki na koncie bankowym oraz przekazać je na poczet długu podatkowego bez konieczności prowadzenia standardowej egzekucji sądowej.
Kiedy DRD wróciło i jak działa obecnie?
System wrócił po przerwie związanej z pandemią COVID-19 i od 2025 roku ponownie wszedł w fazę wdrożeniowo-testową. W 2026 roku, wraz z kolejnymi aktualizacjami, jest realnie stosowanym narzędziem egzekucji, stopniowo rozszerzanym na kolejne przypadki. Pojawiają się pierwsze wątpliwości, błędy, sporne sprawy czy nieuzasadnione egzekucje. Natomiast aktualizacja z 11 czerwca 2026 roku potwierdziła jego dalsze doprecyzowanie i ujednolicenie procedur.
W praktyce oznacza to, że DRD jest już realnym elementem systemu windykacji podatkowej w Wielkiej Brytanii.
Jak działa Direct Recovery of Debts w praktyce?
Procedura DRD nie polega na natychmiastowym zajęciu pieniędzy. Zanim do tego dojdzie, HMRC musi przejść przez wieloetapowy proces. Najpierw musi istnieć formalnie potwierdzona zaległość podatkowa, przy której upłynął już termin odwołania. Następnie urząd podejmuje próby kontaktu z podatnikiem. Daje możliwość uregulowania sprawy w standardowy sposób.
Dopiero w sytuacji braku reakcji i dalszego unikania kontaktu HMRC może przejść do etapu blokady środków na rachunku bankowym. Urząd zobowiązuje wówczas bank do zabezpieczenia odpowiedniej kwoty w wysokości zadłużenia. Jednak nie przekazuje jej automatycznie na konto HMRC.
Ważnym elementem procedury jest 30-dniowy okres na złożenie sprzeciwu. W tym czasie środki pozostają zamrożone. Natomiast podatnik może zakwestionować decyzję. Dopiero po rozpatrzeniu sprzeciwu i jego odrzuceniu bank przekaże środki do HMRC.
Krok po kroku: Jak wygląda proces zajęcia konta?
I etap (Brak kontaktu): Ignorowanie ponagleń, wezwań do zapłaty oraz prób kontaktu telefonicznego lub listownego ze strony HMRC.
II etap (Informacja o DRD): Otrzymanie oficjalnego pisma informującego, że urząd zamierza skorzystać z procedury bezpośredniego zajęcia środków.
III etap (Blokada środków przez bank): HMRC wydaje dyrektywę bankowi. Bank zamraża kwotę długu na Twoim koncie (nadal masz dostęp do pozostałej kwoty powyżej 5000 £).
IV etap (Okres na odwołanie): Od momentu zamrożenia środków masz 30 dni na złożenie sprzeciwu lub udowodnienie, że zajęcie wywoła u Ciebie skrajne trudności finansowe (hardship).
V etap (Przekazanie pieniędzy): Jeśli w ciągu 30 dni nie złożysz odwołania ani nie spłacisz długu, bank przelewa zamrożoną kwotę na konto HMRC.
Z jakiego konta HMRC może ściągnąć pieniądze?
Uprawnienia DRD pozwalają HMRC na bezpośrednie wydanie nakazu bankom lub towarzystwom budowlanym (building societies), aby te przekazały środki z konta bezpośrednio do urzędu w celu uregulowania zaległości podatkowych.
Co istotne, nakaz ten dotyczy zarówno:
- kont osobistych (bieżących – current accounts),
- kont oszczędnościowych (savings accounts),
- kont firmowych (business accounts).
Jak uniknąć zajęcia konta bankowego w UK?
Zajęcie środków z konta to dla HMRC ostateczność. Z punktu widzenia urzędu najważniejszy jest jakikolwiek kontakt ze strony podatnika.
Oto co należy zrobić, jeśli masz zaległości w HMRC:
1. Nigdy nie ignoruj listów z HMRC
Największym błędem popełnianym przez Polaków w UK jest wyrzucanie pism od fiskusa do kosza lub wychodzenie z założenia, że „sprawa sama przycichnie”. HMRC traktuje brak odpowiedzi jako celowe unikanie opłat.
2. Ustal plan spłaty ratalnej (Time to Pay)
Jeśli nie masz pełnej kwoty na uregulowanie długu, skontaktuj się z HMRC jak najszybciej. Urząd bardzo chętnie zgadza się na porozumienie zwane Time to Pay arrangement. Pozwala ono na rozłożenie zaległości na dogodne, miesięczne raty. Dopóki regularnie spłacasz raty, procedura DRD nie zostanie uruchomiona.
3. Zweryfikuj poprawność wyliczeń
Jeśli uważasz, że naliczony dług jest wynikiem błędu (np. nieprawidłowego kodu podatkowego czy pomyłki w deklaracji Self Assessment), masz prawo złożyć oficjalne odwołanie. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje egzekucję z konta do czasu wyjaśnienia sprawy.
4. Skorzystaj z pomocy licencjonowanego księgowego
Jeśli bariera językowa lub skomplikowane przepisy uniemożliwiają Ci samodzielną rozmowę z urzędem, upoważnij polskiego księgowego w UK (posiadającego status agenta HMRC), aby w Twoim imieniu wynegocjował spłatę ratalną.
Jakie uprawnienia ma HMRC i gdzie są granice DRD?
W ramach Direct Recovery of Debts HMRC uzyskuje bardzo szerokie uprawnienia operacyjne. Urząd może bezpośrednio współpracować z bankami i kasami oszczędnościowymi, żądając zabezpieczenia oraz przekazania środków z rachunków bankowych dłużnika. Obejmuje to zarówno konta bieżące, jak i oszczędnościowe, w tym rachunki ISA.
Co zmieniła aktualizacja z 11 czerwca 2026
Najnowsza aktualizacja zasad DRD doprecyzowała sposób działania systemu i wzmocniła elementy ochronne dla podatników. Wprowadziła między innymi obowiązek stosowania DRD wyłącznie wobec długów przekraczających 1000 funtów. Doprecyzowuje również, że w przypadku osób fizycznych przed zastosowaniem egzekucji wymagane są dodatkowe działania kontaktowe. W tym również bezpośrednia wizyta przedstawicieli HMRC.
Jednocześnie rozszerzono mechanizmy wsparcia dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, które mogą zostać skierowane do specjalnych zespołów pomocowych. Wzmocniono również przejrzystość procedury poprzez formalizację prawa do sprzeciwu oraz możliwości odwołania się do sądu, Te przepisy ograniczą ryzyko błędnych decyzji administracyjnych.
Pierwsze problemy i kontrowersje po wznowieniu DRD
W pierwszych miesiącach po ponownym uruchomieniu systemu pojawiły się sygnały o problemach wdrożeniowych. Część przypadków dotyczyła sytuacji, w których podatnicy twierdzili, że ich sprawy były nadal w toku lub nie zostały jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte. Mimo że środki na kontach zostały objęte procedurą blokady.
Podatnicy zgłaszali również problemy związane z komunikacją, w tym zbyt późne informowanie o ryzyku zastosowania DRD lub brak jasności co do kolejnych kroków administracyjnych. Krytycy systemu wskazują także na ryzyko nadmiernej automatyzacji procesu egzekucji. Ta w niektórych przypadkach może prowadzić do błędnych lub przedwczesnych działań.
HMRC podkreśla jednak, że DRD nie jest narzędziem masowym, lecz selektywnym i stosowanym wyłącznie wobec osób, które mają zdolność zapłaty, ale unikają uregulowania zobowiązań.
DRD HMRC – co to oznacza dla podatników
W praktycznym wymiarze DRD zmienia sposób działania systemu podatkowego, ponieważ wprowadza możliwość szybszej i bardziej bezpośredniej egzekucji należności. Bank staje się elementem procesu windykacyjnego, a brak reakcji na korespondencję z HMRC może w skrajnych przypadkach doprowadzić do blokady środków.
Jednocześnie system nadal opiera się na założeniu, że jego celem nie jest karanie osób w trudnej sytuacji finansowej, lecz egzekwowanie należności od tych, którzy świadomie unikają płatności mimo posiadania środków.
FAQ
-
Czym jest Direct Recovery of Debts (DRD)?
Direct Recovery of Debts (DRD) to procedura stosowana przez HM Revenue & Customs, która pozwala na bezpośrednie pobranie zaległych podatków z konta bankowego dłużnika. W praktyce oznacza to, że HMRC może odzyskać należności bez konieczności pełnej egzekucji sądowej.
-
Kiedy HMRC może zabrać pieniądze z konta?
HMRC może zastosować DRD, gdy istnieje potwierdzony i wymagalny dług podatkowy, a termin odwołania już minął. Dodatkowo urząd musi wcześniej podjąć próby kontaktu i dać podatnikowi możliwość uregulowania zobowiązania.
-
Czy HMRC może zająć pieniądze od razu?
HMRC nie może zająć środków natychmiast, ponieważ procedura wymaga wcześniejszego ostrzeżenia i działań administracyjnych. Najpierw środki są blokowane na koncie. Podatnik ma 30 dni na złożenie sprzeciwu zanim dojdzie do pobrania pieniędzy.
-
Jakie są limity i zabezpieczenia DRD?
DRD stosuje się zazwyczaj wobec długów przekraczających £1,000 i tylko po spełnieniu określonych warunków formalnych. HMRC musi pozostawić na koncie co najmniej £5,000, aby zabezpieczyć podstawowe potrzeby finansowe podatnika.
-
Czy można odwołać się od decyzji HMRC?
Podatnik ma prawo złożyć sprzeciw w ciągu 30 dni od zablokowania środków. Jeśli sprzeciw zostanie odrzucony, możliwe jest dalsze odwołanie do sądu okręgowego (county court).
